Medikamentet e njohura për trajtimin e diabetit dhe humbjes së peshës, të quajtura GLP-1, mund të ndihmojnë gjithashtu në parandalimin e varësisë nga substancat, sipas një studimi të ri të madh shkencor.
Studimi analizoi të dhënat mjekësore elektronike të më shumë se 600,000 pacientëve amerikanë me diabet në sistemin shëndetësor të veteranëve.
Rezultatet treguan se pacientët që përdornin medikamente si Ozempic dhe Mounjaro kishin rrezik më të ulët për të zhvilluar varësi nga substanca të ndryshme, krahasuar me pacientët që përdornin një klasë tjetër ilaçesh për diabetin.
Si mund të ndikojnë këto ilaçe në varësi
Medikamentet GLP-1 (glucagon-like peptide-1 receptor agonists) veprojnë në hormone dhe zona të trurit që kontrollojnë:
-
oreksin
-
ndjenjën e ngopjes
-
sistemin e shpërblimit në tru
Shkencëtarët besojnë se ato mund të ndikojnë në mekanizmat biologjikë që shkaktojnë dëshirën për substanca të varësisë.
Sipas autorit kryesor të studimit, Dr. Ziyad Al-Aly, këto ilaçe mund të ndikojnë në shkakun themelor të dëshirës për substanca të ndryshme varësie.
Si u realizua studimi
Për këtë studim, studiuesit analizuan të dhëna nga më shumë se 600,000 pacientë me diabet për një periudhë trevjeçare.
Pacientët u ndanë në disa analiza paralele për të vlerësuar rrezikun e zhvillimit të varësisë ndaj substancave të ndryshme, përfshirë:
-
alkoolin
-
kanabisin
-
kokainën
-
nikotinën
-
opioidët
Gjithashtu u analizua ndikimi i ilaçeve tek pacientët që tashmë kishin varësi nga substancat.
Çfarë zbuluan studiuesit
Rezultatet treguan se pacientët që përdornin ilaçe GLP-1 kishin rrezik më të ulët për të zhvilluar varësi krahasuar me ata që përdornin medikamente të tjera për diabetin.
Rreziku për varësi u ul me:
-
18% për alkoolin
-
14% për kanabisin
-
20% për kokainën dhe nikotinën
-
25% për opioidët
Tek pacientët që tashmë kishin varësi, përdorimi i ilaçeve GLP-1 u lidh me:
-
31% më pak vizita në urgjencë
-
26% më pak hospitalizime
-
25% më pak mendime ose tentativa vetëvrasjeje
-
39% më pak mbidoza
-
50% më pak rrezik vdekjeje
Sipas studiuesve, përdorimi i këtyre ilaçeve mund të parandalojë rreth shtatë raste të reja varësie për çdo 1,000 pacientë gjatë tre viteve.
Kufizimet e studimit
Megjithëse rezultatet janë premtuese, studiuesit theksojnë se studimi ka disa kufizime.
Ai u realizua brenda sistemit shëndetësor të veteranëve në SHBA, ku shumica e pacientëve janë:
-
më të moshuar
-
meshkuj
-
me prejardhje të bardhë
Gjithashtu, analiza përfshinte vetëm pacientë me diabet, jo popullatën e përgjithshme.
Si studim observues, ai tregon vetëm një lidhje midis përdorimit të ilaçeve dhe uljes së rrezikut të varësisë, por nuk provon se ilaçet janë shkaku i drejtpërdrejtë i këtij efekti.
Çfarë mund të ndodhë në të ardhmen
Ekspertët besojnë se këto rezultate mund të hapin rrugën për trajtime të reja kundër varësisë, një problem që prek më shumë se 48 milionë amerikanë.
Megjithatë, përpara se këto ilaçe të përdoren për trajtimin e varësisë, do të nevojiten studime klinike të kontrolluara tek njerëzit për të konfirmuar efektin e tyre.
Sipas specialistëve të varësisë, zhvillimi i terapive të reja është shumë i rëndësishëm, pasi varësia mbetet një nga shkaqet kryesore të sëmundjeve dhe vdekjeve në mbarë botën.
